Ucwaningo oluhlaziya ukusetshenziswa kwamasu okuhumusha emqulwini wekharikhulamu yaseNingizimu Afrika yolimi lwasekhaya lwesiZulu ibanga le-10 kuya ebangeni le-1.
Loading...
Date
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Lolu cwaningo lukhuluma ngokuhunyushwa komqulu wekharikhulamu yaseNingizimu Afrika yolimi lwasekhaya lwesiZulu, ebangeni le-10 kuya ebangeni le-12. Lubuye lubhekeamasu okuhumusha asetshenzisiwe ngenhloso yokuthola izindlela zokusetshenziswa kwawo kanye nempumelelo yokusetshenziswa kwawo kulo mbhalo, okugqugquzelwe ukuthi imibhalo ehunyushwayo phakathi kwezilimi ezimbili ezingahlobene, iyaye ibhekane nezingqinamba zolimi ezithile ekuhumusheni umbhalo onembayo ngempumelelo. Kanti ongoti abahlukene baphakamisa izixazululo zokubhekana nalezo zingqinamba zokuhumusha okungamasu okuhumusha ahlukene (Baker, 2011). Yingakho lolu cwaningo luhlaziya amasu okuhumusha asetshenzisiwe emqulwini wekharikhulamu, ukuqaphela izingqinamba ezithile zolimi ebezibhekene nomhumushi zagcina zithonya ukusetshenziswa kwawo. Luphinde lubheke impumelelo yokuhunyushwa kombhalo ngenxa yokusetshenziswa kwamasu okuhumusha emqulwini wekharikhulamu. Ucwaningo lusebenzise injulalwazi kaBaker (2011) ehlukanisa amasu okuhumusha ngezigaba ukuthola igamafana ngokwamazinga ahlukene (iBaker’s taxonomy). Kanti lolu cwaningo lugxile esigabeni sokusetshenziswa kwamasu okuhumusha ngokwezinga legama (word level). Le njulalwazi ngokwezinga legama, igxile ezingqinambeni ezivame ukuhlangabezana nabahumushi uma behumusha umbhalo; kanye namasu okuhumusha avamile angase alekelele ukuxazulula lezo zingqinamba ukuthola igamafana ngokwezinga legama. Ngenxa yalokho, ucwaningo lugxile emakhasini ayishumi (10) omqulu wekharikhulamu yolimi lwesiZulu asuselwe olimini lwesiNgisi, ukuhlonza amasu okuhumusha asetshenzisiwe, bese luqaphela izingqinamba ebezibhekene nomhumushi ukuze kusetsheziswe lawo masu atholakele ngezizathu zokuthola igamafana lolimi okuhunyushelwa kulo ngokulandela injulalwazi kaBaker (2011).Ucwaningo luphinde lwahlaziya impumelelo yokusetshenziswa kwamasu, ukuqaphela ukuthi kungabe umbhalo usadlulisa umlayezo ofanayo yini, lwaphinde lwaveza nokubaluleka kokuthola igamafana uma kuhunyushwa umbhalo. Ucwaningo luthole ukuthi amasu okuhumusha asetshenzisiwe emqulwini wekharikhulamu ayisi-7 kulawo aphakanyiswe uBaker (2011). Lwathola nokuthi umhumushi ubebhekene nazo zonke izingqinamba zokungabi negamafana kulezi eziyi-11 kweziphakanyiswe uBaker (2011), ukuze azixazulule ngokusebenzisa la masu okuhumusha ahlonziwe. Amasu okuhumusha asetshenzisiwe ukuxazulula izingqinamba eziqapheliwe, ukuhumusha ngegama elivamile, Ukuhumusha ngegama eliwujikelele/elingazwakalisi, ukuhumusha ngegama elinobusiko, Ukuhumusha ngegama lokubolekwa noma igama lokubolekwa nencazelo, ukuhumusha ngamanye amagama usebenzise igama elihlobene, ukuhumusha ngokubeka ngamanye amagama usebenzise igama elingahlobene, kanye nokuhumusha ngokweqiwa. Ngakho-ke, ucwaningo lube seluphetha ngokuthi ukuhumusha ngokusetshenziswa kwamasu kube yimpumelelo, njengoba umlayezo wolimi olungumthombo ukwazile ukudluliseka olimini okuhunyushelwa kulo.
Description
Masters Degree. University of KwaZulu-Natal, Pietermaritzburg.
